Zo herken je een postpartum depressie bij jezelf en anderen

Marleen Staal 18 jun 2018 De mama

Een beetje down zijn, je dag niet hebben of even niet lekker in je vel zitten. We hebben er allemaal weleens last van. Maar wat als je bent bevallen en je niet meer uit dat dal komt? Of je ziet dat je vriendin hier erg mee worstelt? Houd deze eerste signalen in de gaten.

Op tijd aan de bel trekken bij een postpartum depressie (ook bekend als postnatale depressie) is de eerste stap naar een goed herstel. Want echt, je komt er weer bovenop. Maar dat begint allemaal bij het herkennen van de symptomen bij jezelf of een ander. Want hoe eerder je aan de bel trekt, hoe beter.

Hey, het is oké

Want hey, het is oké om hulp te vragen. Je bent niet de enige die worstelt met deze gevoelens. In Nederland ontwikkelt ruim 1 op 8 moeders een postpartum depressie. Je bent dus niet alleen en sterker nog: je hoeft het ook echt niet alleen te doen.

Uit een peiling (in opdracht van het ministerie van VWS) onder 455 vrouwen van 16 jaar en ouder die te maken hebben (gehad) met een postpartum depressie of signalen hiervan en 1025 omstanders, blijkt dat bij 74,8% van de vrouwen praten over (de signalen van) een postpartum depressie heeft bijgedragen aan haar herstel. Dus praat er zo snel mogelijk over.

De eerste signalen en deze herkennen

In dezelfde peiling geeft de helft van de omstanders (54,5%) aan dat hij of zij bang is dat een vrouw met (signalen van) een postpartum depressie het als onprettig ervaart als zij wordt aangesproken over de zorgen van de omstander.

Toch is het volgens Karin den Oudsten, van de Stichting Me Mam, belangrijk om deze vrouwen in de gaten te houden. “Een moeder schaamt zich vaak. Iedereen om haar heen is vrolijk, feliciteert haar met de baby, terwijl zij helemaal niet zo blij is. De moeder worstelt met zichzelf en haar gevoelens. Daarbij durven moeders vaak niet te erkennen dat er iets aan de hand is.”

En daarom is het herkennen van de eerste signalen als omstander zo belangrijk. “Kraamtranen in de eerste week na de bevalling zijn heel normaal. Maar als de somberheid aanhoudt en je uitspraken hoort als ‘Ik voel me machteloos’, ‘Ik voel me een slechte moeder’ of ‘Ik kan er niet van genieten’ dan zijn dat belangrijke signalen. Deze uitspraken horen heel erg bij een postpartum depressie.”

Wanneer moet je iets doen?

“Als bij een moeder deze klachten langer dan twee weken duren en ze het grootste gedeelte van de dag last heeft van meerdere symptomen, moet je aan de bel trekken”, vertelt Karin. “Denk hierbij aan bijvoorbeeld het afvlakken van gevoelens of weinig interesse in het kindje tonen.”

Maar deze klachten kunnen ook pas later aan het licht komen, legt Karin uit. “Vaak komt het lastigste moment pas als je als moeder weer gaat werken. Als het ‘gewone’ leven na het verlof weer begint en het lastig wordt om de baby te combineren met werk. Dan ontstaat bij de meeste moeders het besef: het lukt me gewoon niet.”

De eerste tekenen van een postpartum depressie kunnen dus nog even duren. “Sterker nog, twaalf maanden na een bevalling kan een depressie nog ontstaan. Het eerste jaar na de bevalling is de hele postpartum periode. Als een moeder in deze periode depressief raakt, dan is dat nog te herleiden naar de bevalling”, aldus Karin.

Hoe kun je een postpartum depressie krijgen?

Het kan echt elke moeder overkomen. Karin: “Een postpartum depressie is soms erfelijk bepaald (als je eigen moeder een depressie heeft gehad), maar de kans is bijvoorbeeld ook groter als je bij je eerste baby ook depressieve klachten heb gehad. Of als je stress ervaart tijdens de zwangerschap, een moeilijke en lange bevalling achter de rug hebt.”

Iemand met een postpartum depressie helpen

Uit de eerder genoemde peiling blijkt overigens ook dat ruim 80% van de nieuwe moeders denkt dat het voor anderen lastig is te bepalen of er sprake is van (signalen van) een postpartum depressie.

Dit komt volgens Karin ook doordat het scala aan symptomen erg groot is. Al is langdurige somberheid de grootste en de belangrijkste.

Denk je dat jij of een ander te maken heeft met een postpartum depressie? Karin geeft tips hoe je haar het beste kunt helpen.

– Geef haar de ruimte. Vraag haar regelmatig hoe het nou echt met haar gaat, zonder zelf de diagnose van een postpartum depressie aan te kaarten. Laat haar haar verhaal vertellen en luister.
– Benadruk dat ze een goede moeder is, ook al zie je dat ze worstelt met sommige situaties.
– Help haar zo nu en dan eens een handje in het huishouden. Dat verlicht de stress voor de moeder.
– Als je zelf depressieve klachten hebt gehad, deel deze met haar. Dit zet misschien een deur open.
– Houd je eigen oordelen achterwege en vermijd uitspraken als “Zet je er overheen” of “Sommige moeders maken wel ergere dingen mee”. Haar gevoelens moeten worden erkend. Door jou en door haarzelf.
– En tot slot: help haar aan de nodige informatie over een postpartum depressie. Dan kan ze, wanneer zij hier klaar voor is, zelf hulp zoeken en erover praten.

Het belangrijkste is het er- en herkennen van de eerste signalen van een postpartum depressie. Dat begint bij de moeder zelf, maar als omstander is het belangrijk dit ook te herkennen. Als dit eenmaal gebeurt, wees er dan voor haar zo goed als je kan.

Worstel je zelf met depressieve gevoelens? De eerste stap naar je herstel is aangeven dat het niet goed met je gaat. Neem iemand in je omgeving in vertrouwen en zoek hulp.

Dit artikel is gemaakt in opdracht van de Rijksoverheid. Voor meer informatie en tips ga naar HeyHelpt.nl

Laatste reactie
0 reacties totaal
Nog geen reacties
Praat mee op het forum

In samenwerking met het Ministerie van Volksgezondheid

Reageer op artikel:
Zo herken je een postpartum depressie bij jezelf en anderen
Sluiten