Vaccineren tijdens de zwangerschap: wel of geen goed idee?

Tijdens je zwangerschap verandert er veel met je lichaam, hij is niet meer zoals eerst. Is het dan nog wel verantwoord om een vaccinatie te overwegen? RTL Nieuws zocht het uit.

Zwangere vrouwen kunnen zich laten inenten tegen kinkhoest. Dat is iets wat de Gezondheidsraad twee jaar geleden al adviseerde, maar door de overheid nog steeds geen besluit over is genomen. Maar is dat inenten wel veilig als je zwanger bent? RTL Nieuws besloot zwangere vrouwen én deskundigen hierover te spreken. Wij zetten de resultaten voor je op een rijtje.

Kinkhoest

Veel zwangere vrouwen zijn er niet van op de hoogte dat ze zich kunnen laten inenten tegen de kinkhoest. Kinkhoest is een besmettelijke ziekte van de luchtwegen die vooral gevaarlijk is voor niet of onvolledig gevaccineerde baby’s. Zodoende komen er jaarlijks ongeveer 120 baby’s met kinkhoest in het ziekenhuis te liggen, terwijl je maar voor ongeveer 40 euro gevaccineerd wordt.

Vaccinatie en zwangerschap

Omdat dit onderwerp altijd veel discussie oproept heeft RTL Nieuws verschillende stellingen van het volk voorgelegd aan deskundigen. Deze antwoorden zorgen voor veel opheldering over vaccineren tijdens de zwangerschap.

1. ‘Er is geen onderzoek gedaan naar de effecten van vaccineren tijdens de zwangerschap op moeder en kind’

Volgens Hans van Vliet van het RIVM is dit niet waar. ‘Er is inmiddels onderzoek in overvloed gedaan. Uit al dat onderzoek blijkt dat er geen enkel risico is op vroeggeboorte, aangeboren afwijkingen etc.’

Ook Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, is het hiermee eens. Ze geeft aan dat er ‘herhaaldelijk’ onderzoek is gedaan naar de veiligheid van vaccins voor zwangere vrouwen en hun ongeboren kinderen. ‘De uitkomst was steeds dat er geen verhoogd risico was. Sommige studies laten zelfs zien dat baby’s van vrouwen die ingeënt waren minder vaak een laag geboortegewicht hebben dan baby’s van vrouwen die niet zijn ingeënt.’

2. ‘In de bijsluiter van de DKTP-prik staat dat hij niet geschikt is voor volwassenen, laat staan voor zwangere volwassenen’

Van Vliet geeft aan dat dit klopt voor de DKTP-prik die kort geleden nog in Nederland werd gegeven. “Maar het middel dat nu gegeven wordt, is veilig voor volwassenen, ook als ze zwanger zijn.’

Volgens Huckriede staat in die bijsluiter niets over of het geschikt is voor volwassenen of zwangeren. ‘Een vaccinatie dat veilig is voor baby’s, is uiteraard ook veilig voor volwassenen. En wetenschappelijke studies laten er geen twijfel over bestaan dat het vaccin ook veilig is voor zwangeren.’

3. ‘Ook als je ingeënt bent, kun je kinkhoest krijgen’

Dit is waar volgens het RIVM. “Het vaccin beschermt niet 100 procent, bij zwangeren beschermt het het ongeboren kind voor 90 procent. En dan met name tegen de ernstige vormen van kinkhoest. Dat geldt sowieso voor het vaccin: het maakt dat áls je de ziekte krijgt, die minder ernstig is.’

Huckriede: ‘De kans op een infectie wordt aanzienlijk verkleind. Een studie die in Duitsland werd uitgevoerd heeft bijvoorbeeld aangetoond dat er sinds het vaccin werd geïntroduceerd 99,9 procent minder sterfgevallen zijn door kinkhoest.’

LEES OOK: Baby’s die bij de geboorte op hun vader lijken zijn gezonder

4. ‘Juist mensen die gevaccineerd zijn, verspreiden de ziekte’

Volgens Huckriede bevat het kinkhoestvaccin geen levende bestanddelen. “Het is daarom uitgesloten dat gevaccineerden andere mensen kunnen besmetten.’

Ook Van Vliet zegt dat het vaccin dood is. ‘Je verspreidt helemaal niets en het vermeerdert ook niet in je lichaam. Mensen die gevaccineerd zijn, verspreiden ook als ze ziek zijn minder dan mensen die niet gevaccineerd zijn. Daarom wil de Gezondheidsraad ook dat iedereen die in zijn werk in contact komt met jonge kinderen gevaccineerd wordt.’

5. ‘Er zijn goede homeopathische middelen tegen kinkhoest’

Dit is helaas niet het geval volgens Van Vliet. ‘Er is geen enkel middel dat helpt tegen kinkhoest. In de beginfase wordt nog wel eens antibiotica gegeven, maar dat is dan vooral om te voorkomen dat de zieke anderen besmet, bijvoorbeeld in een gezin met hele jonge kinderen. De ziekte zelf is niet te behandelen. Het is echt afwachten hoe het zich ontwikkelt. En dat kan lang duren, het werd vroeger niet voor niets de 100 dagenziekte genoemd.’

6. ‘Er overlijden meer mensen aan de vaccins dan aan de ziektes waar tegen wordt gevaccineerd’

‘Klinkklare onzin’, zegt Van Vliet. ‘Niemand overlijdt aan vaccins die in het Rijksvaccinatieprogramma zitten. Dat is een idee dat stamt uit de eerste helft van de vorige eeuw, toen mensen overleden aan het pokkenvaccin. Toen moest echt gekozen worden tussen twee kwaden. Maar aan andere vaccins is nog nooit iemand overleden.’

Ook Huckriede geeft dit aan. ‘Er is geen enkel overlijden bekend dat gerelateerd is aan het kinkhoestvaccin. Daar staat tegenover dat infectieziektes zoals kinkhoest een echt risico vormen. Een Nederlandse studie uit 2014 toont overtuigend aan dat er door vaccinatie in de 20ste eeuw zeker 9000 kinderlevens zijn gered.’

7. ‘Het kinkhoestvaccin werkt niet, dat heeft het RIVM zelf toegegeven’

‘Als je ervan maakt: werkt niet voor 100 procent, dan heeft het RIVM dat inderdaad toegegeven. Maar het werkt heel goed tegen de ernstige varianten van de ziekte’, aldus Van Vliet.

LEES OOK: Henrike: Hoe foto’s helpen bij de verwerking van je bevalling

8. ‘Vaccineren kan heel ernstige gevolgen hebben, zoals kanker, shaken baby syndroom en wiegendood’

Volgens Van Vliet wordt er vaak gedacht dat kinderen autisme kunnen krijgen door vaccinaties. Maar hier zijn heel veel studies naar gedaan en volgens hem is dat dan ook heel duidelijk weerlegd. ‘Autisme ontstaat door erfelijke factoren, niet door vaccins.’ Maar ook kanker, shaken baby syndroom en wiegendood zouden niet door het vaccin veroorzaakt kunnen worden.

Ook Huckriede zegt dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat vaccinatie een van de genoemde aandoeningen kan veroorzaken. ‘Dat betekent niet dat er helemaal geen risico’s verbonden zijn aan vaccinatie. Echter zijn die risico’s erg klein en altijd vele malen kleiner dan de risico’s die een kind loopt als het de ziekte zelf oploopt.’

9. ‘Een vaccin zit vol gif’

Zeker niet waar volgens Van Vliet. ‘Een vaccin zit vol met antigenen. Daarnaast zitten er nog wat vulmiddelen is, zoals water, en een minimale hoeveelheid andere stoffen voor bijvoorbeeld een betere houdbaarheid, juiste zuurgraad e.d. Tot slot zitten er hele kleine restjes uit het productieproces in, die kunnen er nooit voor de volle 100 procent uit worden gezuiverd. Dat is geen chemisch product maar een biologisch product. En het gaat vaak om niet-meetbare hoeveelheden.’

Huckriede: ‘De kinkhoestbacterie is onder andere zo gevaarlijk omdat hij een gifstof produceert. Het doel van vaccinatie is om antilichamen op te wekken die deze gifstof onschadelijk kunnen maken. Daarom bevat het vaccin een kleine hoeveelheid van een ongevaarlijk gemaakte variant van de gifstof.’