Zwanger 29 mei 2019 Redactie

Zwangerschap & controle: alles over de groeiecho

Als je zwanger bent, zal je steeds vaker verschillende controles hebben. Heeft de verloskundige echter een reden om aan te nemen dat je baby niet goed groeit, kan je doorverwezen worden voor een groeiecho.

Reguliere controles

Zwanger zijn is een spannende tijd. Je staat waarschijnlijk onder controle van een verloskundige. Zij zal bij elke afspraak de grootte van jouw baarmoeder opmeten. Dit gecombineerd met uitgebreid voelen aan je buik, kan de verloskundige ook een inschatting maken van de hoeveelheid vruchtwater en de grootte van je baby. Ook kan er met een doppler worden geluisterd naar de hartslag.

Bij 10 en 20 weken zwangerschap worden er ook echo’s gemaakt, die door je zorgverzekering worden vergoedt. De 10 weken echo wordt ook wel de ‘termijnecho’ genoemd, omdat er dan wordt bepaald hoe lang je precies zwanger bent. Na deze echo ga je naar huis met een officiële uitgerekende datum!

De 20 wekenecho is uitgebreider. Hier wordt gekeken naar de groei van je baby, maar wordt er ook heel secuur gezocht naar mogelijke afwijkingen. Alle organen van je baby worden gecontroleerd, de hersenontwikkeling wordt bekeken en er wordt gekeken naar de bloedtoevoer van zowel de navelstreng als het hartje.

Als er bij jouw baby tijdens deze echo geen bijzonderheden worden opgemerkt, zal je de rest van je zwangerschap gewoon onder de controle staan van je verloskundige. Er zal geen echo meer gemaakt worden van je baby, mits je bereid bent om hier zelf voor te betalen. Deze echo’s worden ook wel pretecho’s genoemd.

Lees ook: Net zwanger? Alles over echo’s en de controles bij de verloskundige

Een doorverwijzing voor een groeiecho

De groei-echo is een extra echo, die alleen wordt gemaakt als de arts of verloskundige vindt dat daar reden voor is. Zo kan er bijvoorbeeld tijdens je 20 wekenecho een groeiachterstand worden gesignaleerd. Ook komt het soms voor dat baby’s een flink stuk boven de gemiddelde groeicurve liggen. Ook dit moet worden gecheckt.

De kans dat er op de 10 wekenecho al een groeiachterstand te zien is, is klein. Alle embryo’s groeien tot ongeveer 18 weken in hetzelfde tempo. Pas als alle organen aangelegd zijn, gaan foetussen in hun eigen tempo groeien.

Een doorverwijzing voor een groeiecho kan je ook krijgen na een controle van je verloskundige. Als zij aan je buik voelt, de baarmoeder heeft opgemeten en het idee heeft dat je baby achter ligt op de groeicurve, kan ze je doorsturen naar het ziekenhuis of echoscopiste voor een groeiecho. Vanzelfsprekend is elke buik van elke vrouw anders. Een van nature kleine buik hoeft absoluut niet te betekenen dat je baby ook te klein is. De verloskundige zal dus over het verloop van meerdere afspraken kijken of jouw buik in de eigen groeicurve goed meegroeit.

Ook kan het zijn dat je op basis van genetica of eerder gekregen kindjes al direct doorgestuurd wordt voor extra controle. Dit is om eventuele problemen voor te zijn.
In gevallen van extreem overgewicht of een meerlingzwangerschap wordt ook vaak gekozen voor een groeiecho, omdat het voor de verloskundige in deze gevallen lastig is om de groei van de baby goed in te schatten.

De groei-echo

Zodra je een doorverwijzing hebt voor een groeiecho, zal deze waarschijnlijk in het ziekenhuis of een aparte kliniek, door een echoscopiste gedaan worden. Zij zal kijken in hoeverre de groei van jouw baby afwijkt van een normale groei. Maar wat is een normale groei precies? Een gemiddelde baby, van gemiddelde Nederlandse ouders, weegt bij 28 weken ongeveer 1200 gram. Als de baby bij precies 40 weken wordt geboren, is het gemiddelde gewicht 3500 gram.

Tijdens een groeiecho worden verschillende lichaamsdelen van je baby opgemeten, om een idee te krijgen van zijn of haar gewicht:

  •  de lengte van het bot van het bovenbeen
  •  de omtrek van het hoofdje
  •  de omtrek van het buikje

Op basis van deze metingen berekent de computer het geschatte gewicht van je baby. In de vorm van lijngrafieken kan je vervolgens zien hoe de groei van jouw baby zich verhoudt tot die van andere baby’s. Dit is een gemiddelde groeicurve. In de ideale wereld groeit jouw baby ook precies op deze curve, maar vaak genoeg zit hij of zij er net onder. Dit is helemaal geen probleem. Er is een maximale bovenste en een minimale onderste lijn vastgesteld.

Percentielwaarde <10

De waarden worden vastgesteld in percentielen. Als jouw baby groeit op P10, dan betekent dit dat slechts 10% van de gemeten baby’s kleiner zijn dan jouw baby. 90% is zwaarder dan jouw baby. De ideale percentielscore is dus 50, maar alles tussen P10 en P90 wordt niet gezien als zorgwekkend.

Als de percentielscore van jouw baby 10 of kleiner is, kan dat volgende dingen betekenen:

  • De placenta werkt niet goed
  • De baby groeit niet goed door een infectie
  • De baby groeit niet goed door een syndromale of chromosomale afwijking
  •  Het kan echter óók zo zijn dat je baby helemaal gezond is, maar van nature wat kleiner is. Dit kan ook te maken hebben met aanleg. Waren jij en je partner als baby ook klein?

Ook wordt er gekeken naar de verhoudingen in metingen. Als het buikje van je baby bijvoorbeeld achterblijft in groei, maar het hoofdje en beentjes niet, kan dat bijvoorbeeld betekenen dat de placenta niet goed werkt.

Lees ook: Zo kom je zonder echo achter het geslacht van je baby

Percentielwaarde >90

Als je baby een percentielscore heeft boven de P90, betekent het dat er heel weinig baby’s zijn die groter zijn dan die van jou. Ook dat is een reden voor zorgvuldiger onderzoek. Zo kan jouw baby:

  • groot zijn door natuurlijke aanleg. Waren jij en je partner bij de geboorte ook groot?
  • groot zijn als gevolg van (zwangerschaps)suikerziekte.

Ook hier wordt gekeken naar de verhoudingen tussen been, hoofd en buik. Er zal naar alle waarschijnlijkheid ook bloed bij je worden afgenomen om te onderzoeken of er sprake is van suikerziekte.

Vervolgafspraak

De waarden van een groei-echo kunnen eigenlijk pas in context worden geplaatst als er een tweede echo op volgt. Een baby kan groeien op P10, maar het is belangrijk om te zien of de baby op z’n eigen curve blijft groeien.
Als er op de groeiecho een percentielscore wordt gegeven van P15, en de baby groeit nog steeds op P15 bij de tweede echo, kan er geconcludeerd worden dat de baby in zijn of haar eigen curve goed groeit, maar slechts wat kleiner is.
Als de score bij de eerste echo echter P15 was, maar bij een tweede afgezakt is naar P10, is dat reden voor extra onderzoek.

Ontvang de leukste artikelen in jouw inbox!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang de best gelezen artikelen over zwanger zijn, moeder worden en het leven met je baby in je mailbox.

Reageer op artikel:
Zwangerschap & controle: alles over de groeiecho
Sluiten